Trablusgarp Savaşı



Trablusgarp Savaşı; 1911 ve 1912 yılları arasında Osmanlı Devleti ile İtalya arasında bugünkü Libya toprakları için gerçekleşen bir savaştır. Birinci Dünya Savaşı, Balkan Savaşları, vs. birçok önemli çarpışma arasında bazen pek fark edilmese de Trablusgarp Savaşı; sonraki yılları birçok yönden etkileyen bir dönüm noktasıdır. Ayrıca İtalya'nın sadece sömürge elde etmek amacıyla başlattığı Trablusgarp Savaşı; Avrupa'nın tüm dünya üzerindeki sömürgeci tavrının iyice doruklara ulaşmasına sebep olmuştur.


Trablusgarp Savaşının sebepleri
Bilindiği gibi 1900'lü yılların başından itibaren Osmanlı Devleti iyice dağılma sürecine girmiş; küllerinden yeni bir cumhuriyet doğmak üzere tüm imparatorluk parçalanmaya başlamıştır. Özellikle bağımsızlığını kazanmış Balkan devletlerinin bir olarak Osmanlı Devleti'ne savaş açması sonucu patlak veren Balkan Savaşı, Osmanlı Devleti'ni her yönden yıpratmış ve çok ağır bir darbe indirmiştir. Balkan devletlerinin bağımsızlıklarını kazanarak parçalar halinde küçük güçler oluşturması da İtilaf Devletlerinin güvenliği açısından daha iyi olduğu için, Osmanlı Devleti uluslararası sahada da kendine bir destek bulamamıştır.

Tüm Akdeniz bu şekilde hassas dengelerle örülmüşken ve ilişkiler en ufak bir darbede yıkılabilecek domino taşlarına benzemekteyken; Almanya'nın ardından İtalya da kendi içinde siyasi birliğini tamamlayarak yeni bir sömürücü güç olarak tarih sahnesine çıkmıştır. Birlikten öncesinde çok şiddetli iç karışıklıklar ve iç savaşlar yaşayan İtalyanlar; nihayetinde birleşmiş ve bugünkü sınırlarıyla hemen hemen aynı olan İtalya Krallığını oluşturmuştur. İç işlerini toparladıktan sonra büyümeyi düşünecek duruma gelen İtalya; dönemin temel kuralı gereği pazarını genişletmek için sömürge arayışına girmiştir. 

Kuzey sınırları güçlü Avrupa devletleriyle çevriliyken; Fas, Cezayir, Tunus, Mısır gibi Kuzey Afrika ülkeleri de çoktan İngiltere ve Fransa'nın mandası olmuşken ve Amerika, Avustralya gibi yeni dünyadan sömürge elde etmek İtalya için çok masraflıyken tek mantıklı seçenek; İtalya'nın son derece yakınında bulunan Trablusgarp'ı işgal etmesi olmuştur. Kağıt üstünde Trablusgarp'ın sahibi olan Osmanlı Devleti'nin durumu zaten yukarıda anlatıldığı gibi olduğu için, ayrıca İngiltere ve Fransa kendi Kuzey Afrika sömürgeleri arasında tampon bir bölge oluşmasına sıcak baktıkları için İtalya; Trablusgarp Savaşı'nı başlatma konusunda herhangi bir uluslararası sorunla da karşılaşmamıştır. 

Trablusgarp Savaşı'nın başlangıcı ve gelişimi
Yukarıda belirtilen görünür sebeplerden ve arka plandaki sebeplerden ötürü 29 Eylül 1911 yılında İtalya'nın saldırısı ile fiilen Trablusgarp Savaşı başlamıştır. Trablusgarp Savaşı boyunca İtalyanlar Osmanlı kuvvetleri ve yerel direnişçiler ile çarpışmak zorunda kalmış ve tahmin edilenden epey fazla zorluklarla karşılaşmışlardır. Cephede adam adama çarpışmalarda direnişi kıramayan İtalya, bir süre sonra yeni hamleler yaparak Trablusgarp Savaşı'na devam etmek zorunda kalmıştır. Bunun için; karada kullanılmak üzere çeşitli askeri araçlarla ve keşif-saldırı uçaklarıyla İtalyan kuvvetleri desteklenmiştir.
Trablusgarp Savaşı

Ayrıca; Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp Savaşıyla bağlantısını zayıflatmak amacıyla Ege Denizi'nde bulunan on iki ada da İtalyan donanmasınca işgal edilmiştir. 

İtalyanların kara savaşlarında bu kadar güçlü bir direnişle karşılaşmalarının başlıca sebebi; Trablusgarp Savaşı'na gönüllü olarak katılan bazı cesur ve fedakar Osmanlı subaylarıdır. Bu subayların arasında Mustafa Kemal Atatürk (Derne Komutanı Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal), Enver Paşa (Bingazi Komutanı Kurmay Binbaşı Enver) gibi sonradan tarihte çokça rastlanacak isimler de vardır. Fakat Trablusgarp'a direkt olarak ulaşmayı denemek sakıncalı ve tehlikeli olduğu için; bu subaylar gizli yollarla savaş bölgesine gelebilmişler ve direnişi tekrar örgütleyebilme fırsatı bulmuşlardır. 

Trablusgarp Savaşı'na katıldıkları andan itibaren tüm subaylar Osmanlı askerlerini ve gönüllü yerel Arap direnişçileri sıkı bir şekilde örgütlemiş, temel eğitimlerini almalarını sağlamış böylece Trablusgarp Savaşı için daha nitelikli ve güçlü kuvvetler hazırlamışlardır. Öyle ki; bu kuvvetler Osmanlı Devleti bürokratik baskılardan dolayı teslim olmaya mecbur kalıncaya kadar İtalyan kuvvetlerini Akdeniz kıyısından içeri sokmamıştır. İlk saldırıda askerleri hazırlıksız yakalayarak Derne, Bingazi ve Trablus'u rahatça işgal eden İtalya; savaşın planladıklarından uzun sürmesi sebebiyle zor duruma düşmüştür. Böyle olunca da Trablusgarp Savaşı'nı kendisi için avantajlı duruma döndürmek amacıyla yeni hamleler planlamıştır. Buna göre; Rodos Adası'nı ve Ege'de bulunan on iki adayı işgal etmiş; böylece Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp ile olan bağlantısının ve Ege Denizi'ndeki hakimiyetinin zayıflamasını sağlamıştır. Daha da ileri giderek İtalya Çanakkale Boğazı'na saldırmayı düşünmüş fakat Rusya boğazlar üzerinden çok büyük miktarlarda ticaret yaptığı için bu hamleye karşı çıkmıştır. Ayrıca Trablusgarp Savaşı boyunca İtalyan donanması Adriyatik, Ege, Yemen, vs. birçok yerlerde Osmanlı gemilerini batırarak devleti teslime mecbur etmeye çalışmıştır. 

Trablusgarp Savaşı her iki tarafı da epey yıprattığı için sonradan taraflar arasında barış görüşmeleri başlamıştır. Fakat tahmin edileceği üzere bu görüşmeler de sonuçsuz kalmaktaydı. Trablusgarp Savaşı böyle bir kördüğüme doğru ilerlerken Balkan Savaşı tüm dengeleri alt üst etmiştir. Balkanlardan ciddi bir tehdit altında kalan Osmanlı Devleti; kayıtsız şartsız İtalya ile barış yapmak zorunda kalmıştır. Bu amaç doğrultusunda İsviçre'nin Ouchy (Uşi) kentinde toplanılmış ve bir barış anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmaya göre;

  • Trablusgarp ve çevresi İtalya'ya bırakılmıştır.
  • Osmanlı Devleti gerektiğinde Trablusgarp'taki Müslümanların haklarını koruma yetkisi almıştır.
  • On iki ada Osmanlı Devleti'ne geri verilmiştir.
Ayrıca bir dipnot olarak; tarihte uçakların bir savaş aracı olarak kullanılması ilk kez Trablusgarp Savaşı'nda gerçekleşmiştir. 

Yayınlanma Tarihi : 06.09.2014 04:54:46





Trablusgarp Savaşı Yorumları
İsminiz 
Yorumunuz 
Güvenlik 
 Kırmızı renk ile yazılan sayıyı girin
   

0 Yorum Yapılmış "Trablusgarp Savaşı"


İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Latin Harflerinin Kabulü

Latin harflerinin kabulü, Türk tarihi açısından önemli bir olaydır. Atatürk, Türkçe'nin daha kolay okunması ve yazılması, eğitimin yaygınlaştırılması için harf değişikliğinin gerekli olduğunu düşünmüştü ve bunun için çalışmalar ya...

Atatürkün Ankaraya Gelişi

Atatürk’ün Ankara’ya gelişi, Türk milletinin tarihi açısından çok önemli bir yere sahiptir. Birinci Dünya Savaşı gerçekleştikten sonra Osmanlı Devleti bu büyük savaşta yenilgiye uğramış oldu. Bu yenilginin ardından Osmanlı Devl...

1921 Anayasası

1921 Anayasası, günümüzde Büyük Millet Meclisi Anayasası veya Teşkilat-ı Esasiye Kanunu olarak adlandırılmaktadır. Türk tarihi açısından bu kanun önemli bir öneme sahiptir. Türk Cumhuriyet'inin ilk anayasası olarak bilinmektedi...

İstanbulun Kurtuluşu

İstanbul'un Kurtuluşu, dünyada eşi benzeri olmayan en güzel kentlerden biri olan İstanbul 29 Mayıs 1453 tarihinde dönemin Osmanlı İmparatorluğu Padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedildi. Osmanlıların, Bizans İmparatorluğu...

31 Mart Olayı

31 Mart Olayı, II. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul'da yönetime karşı yapılmış büyük bir isyandır. 31 Mart olayı olarak adlandırılmasında ki sebep, Rumi Takvime göre 31 Mart 1325'te başlamasıdır. II.Meşrutiyetin ilan edilmesi...

Amasya Tamimi

Amasya Tamimi, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayanan yeni Türkiye Cumhuriyetinin temellerini oluşturan ilk belge olması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti açısından önemi büyüktür. 21 Haziran 1919 günü Amasya'da Saraydüzü Kışlası'n...

Halifeliğin Kaldırılması

Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Osmanlı Hanedanı elinde bulunan halifelik sıfatının yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti tarafından kaldırılması olayıdır. Devletin laikleştirilmesi konusunda atılan en önemli adımdır. Halife sö...

Balkan Antantı

Balkan Atlantı, 9 Şubat 1934 yılında imzalanmıştır. Türk Devlet’i Lozan Antlaşması sonrası Balkanlarda yer alan devletlerle arasındaki ilişkiyi düzeltmek ve önemli gelişmeler yapmak için ikili birçok devletle antlaşma yapmıştır...

Tbmm Açılması

Türkiye Büyük Millet Meclisi, İtilaf Devletlerinin işgaline direniş gösteren Türk milletinin oluşturduğu irade ile 23 Nisan 1920'de kurulan ve Türk milletinin verdiği anayasa yetkisiyle yasama görevi yapan Türkiye Cumhuriyetinin a...

Misakı Milli

Misak-ı Milli, Kurtuluş savaşının siyasi manifestosu olan son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920 tarihinde alınan ve Türkiye'nin kabul edebileceği barış koşullarındaki kırmızı çizgilerini belirten altı maddelik bildir...












#



Gizlilik İlkeleri | Güvenlik İlkeleri | İletişim | Site Haritası |RSS Kaynağı| Yardım Forumları

Kurtuluş Savaşı, Sitede yer alan grafiklerin tüm hakları saklıdır. Kopyalayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Sitede yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.

DMCA.com

Mart - 2017