Manda Ve Himaye Nedir



Manda ve Himaye, kendini yönetemeyecek ülkeler yönetecek ve yükseltecek duruma gelene kadar diğer ülke ve cemiyetlere verdikleri yetkiye manda denir. 1.Dünya savaşından sonra oluşan bir olgudur. Yönetimi başkasına teslim ederek toparlayana kadar manda etkisi devam edecektir. Himaye; güçlü olan devletin, güçsüz olan diğer devleti sömürülmesini işgale uğramasını önlemek amacıyla kontrolü ele almasına himaye denir. Savaşlardan çıkan iki terim devletlerin destek ve çıkar adı altında çıkmışlardır.

Güçlü devletlerin başka devletleri koruyarak güçlenmesini ve uzun yıllar ayakta kalmasını sağlamıştır. 1.Dünya savaşı sonrasında gelen anlaşma itilaf devletleri Wilson prensiplerine göre toprak almıyordu. Toprak alamayan sömürgeciler topraklarına kendilerini yönetemeyeceklerini dile getirdiler. Bu sebeple millet cemiyeti yerine bu bölgeleri koruma altın almaya, himaye etmeye başladılar. Böylece manda yönetimleri meydana geldi. İngiltere; Filistin, Irak, Ürdün ve Arap bölgelerini, Fransa; Suriye ve Lübnan gibi devletleri sömürmek amacıyla manda yönetimini ele aldılar. Sonucunda dile getirilen beyan ise minareyi çalanın kılıfı hazırlama şekliydi. 1918 tarihinde İngiltere ve Fransa Ortadoğu ile ilgili bir bildiri yayınladı. Uzun zamandan bu yana Türklerin zulmü içinde yaşayan bölgelerin kurtulmaları için savaş halindeyiz. Devlet halkları yapacakları seçimlerle milli hükümetler iradeler kurabileceklerdir, dediler. Buna inanan Arap devletleri bağımsızlık elde edeceklerine inanmışlardı. Yalnız bu sadece bir kazanma planıydı. San Remo konferansında bu plan açıkça ortaya konulmuştur. İngiltere ve Fransa orta doğuyu manda ile paylaşmışlardı. 

   
Osmanlı Devletinde de Sevr Antlaşmasından sonra ülkenin kurtuluşunu Amerikan mandasına girmekte görenler vardı.
Manda Ve Himaye Nedir

Bu görüşler yüzünden Erzurum Kongresinde de Amerikan mandası fikri en çok tartışılan konu olmuştur. Kolordu Kurmay Başkanı Ahmet Zeki 1919 'da Mustafa Kemal'e  İstanbul'dan aldığı haberler hakkında bilgiler aktarıyordu. Amerika'nın manda fikrine  destekte  bulunduğunu devletin onları seçmesi gerektiğini, Anadolu ve bazı bölgelerde mandayı kabul için teşebbüste bulunması gerektiğini Amerika ile  temasa geçilmesinin doğru olacağını beyan etmiştir. Türk basını da manda ve himaye konusunu uzun süre dile getirip tartışmışlardır. 

Mustafa Kemal Atatürk çeşitli araştırmalar ve çalışmalar yapsa da manda ve himayeyi kabul etmemiştir.  Erzurum kongresinin sonucunda birçok karar alınmıştır. Bunların en can alıcı olanları şunlardır; Vatan bütündür ve bölünemez. Olası yabancı işgal ve müdahaleye karşı hep birlikte savunmaya geçilecektir. Toplanan ulusal güçler padişahlık ve halifelik makamını kurtaracaktır. Meclisin toplanması, hükümetin yaptığı işler verdiği kararlar milletin denetiminde yapılacaktır. Milli irade ve Kuvay-i Milliye'yi korumak esastır. Azınlıklara verilen haklar siyasi ve sosyal hakimiyetimizi sarsacak ayrıcalıklılar tanınmaz. Fakat vatandaşların can, mal ve ırzları tüm saldırılardan korunacaktır. Sadece sömürgecilik niyeti taşımayan ülkelerden sanayi ekonomi ve teknik yardım kabul edilir. Son olarak da Manda ve Himaye asla kabul edilemez sözüyle bu olguya ne kadar karşı olduğunu göstermiştir. Devletlerin kendilerine faydalı olacaklarını birliğin ve milli duyguların en güzel silah olduğunu sözleriyle aldığı kararlarla belirtmiştir.

Yayınlanma Tarihi : 02.04.2015 04:43:54





Manda Ve Himaye Nedir Yorumları
İsminiz 
Yorumunuz 
Güvenlik 
 Kırmızı renk ile yazılan sayıyı girin
   

0 Yorum Yapılmış "Manda Ve Himaye Nedir"


İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Latin Harflerinin Kabulü

Latin harflerinin kabulü, Türk tarihi açısından önemli bir olaydır. Atatürk, Türkçe'nin daha kolay okunması ve yazılması, eğitimin yaygınlaştırılması için harf değişikliğinin gerekli olduğunu düşünmüştü ve bunun için çalışmalar ya...

Atatürkün Ankaraya Gelişi

Atatürk’ün Ankara’ya gelişi, Türk milletinin tarihi açısından çok önemli bir yere sahiptir. Birinci Dünya Savaşı gerçekleştikten sonra Osmanlı Devleti bu büyük savaşta yenilgiye uğramış oldu. Bu yenilginin ardından Osmanlı Devl...

1921 Anayasası

1921 Anayasası, günümüzde Büyük Millet Meclisi Anayasası veya Teşkilat-ı Esasiye Kanunu olarak adlandırılmaktadır. Türk tarihi açısından bu kanun önemli bir öneme sahiptir. Türk Cumhuriyet'inin ilk anayasası olarak bilinmektedi...

İstanbulun Kurtuluşu

İstanbul'un Kurtuluşu, dünyada eşi benzeri olmayan en güzel kentlerden biri olan İstanbul 29 Mayıs 1453 tarihinde dönemin Osmanlı İmparatorluğu Padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedildi. Osmanlıların, Bizans İmparatorluğu...

Amasya Tamimi

Amasya Tamimi, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayanan yeni Türkiye Cumhuriyetinin temellerini oluşturan ilk belge olması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti açısından önemi büyüktür. 21 Haziran 1919 günü Amasya'da Saraydüzü Kışlası'n...

31 Mart Olayı

31 Mart Olayı, II. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul'da yönetime karşı yapılmış büyük bir isyandır. 31 Mart olayı olarak adlandırılmasında ki sebep, Rumi Takvime göre 31 Mart 1325'te başlamasıdır. II.Meşrutiyetin ilan edilmesi...

Kuvayi-milliye

Kuva-yi milliye Anadolu'nun Yunan, İngiliz, Fransız, İtalyan ve Ermeni birliklerince işgal edildiği dönemlerde, Osmanlı ordusunun silahlarının alınıp dağıtıldığı zorlu günlerde ortaya çıkan bir milli direniş örgütüne verilen isimd...

Halifeliğin Kaldırılması

Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Osmanlı Hanedanı elinde bulunan halifelik sıfatının yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti tarafından kaldırılması olayıdır. Devletin laikleştirilmesi konusunda atılan en önemli adımdır. Halife sö...

Misakı Milli

Misak-ı Milli, Kurtuluş savaşının siyasi manifestosu olan son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920 tarihinde alınan ve Türkiye'nin kabul edebileceği barış koşullarındaki kırmızı çizgilerini belirten altı maddelik bildir...

Tekalifi Milliye Emirleri

Tekalifi Milliye Emirleri, Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktalarından biridir. Onun öncesinde 10 Temmuz 1921'de birliklerimizin eksik hareket kabiliyeti nedeniyle Yunan ordusunun başarısıyla Kütahya-Eskişehir Muharebesi kaybedildi. 1...












#



Gizlilik İlkeleri | Güvenlik İlkeleri | İletişim | Site Haritası |RSS Kaynağı| Yardım Forumları

Kurtuluş Savaşı, Sitede yer alan grafiklerin tüm hakları saklıdır. Kopyalayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Sitede yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.

DMCA.com

Mayıs - 2017